سیاستهای راهبردی پیامبر (ص) در تعالی و استحکام خانواده

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 ‌کارشناسی علوم قرآن و حدیث، از کشور پاکستان، مجتمع آموزش عالی بنت الهدی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.

2 استادیار گروه علوم تربیتی، مجتمع آموزش عالی بنت الهدی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.

3 سطح ۴ ادبیات عرب، مجتمع عالی زبان و فرهنگ و ادبیات، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.

چکیده

پژوهش حاضر با هدف تبیین سیاست‌های راهبردی پیامبر (ص) در تعالی و استحکام نهاد خانواده با روش توصیفی-تحلیلی و با استناد به منابع معتبر حدیثی و تفسیری انجام شده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که سیره نبوی در حوزه خانواده مبتنی بر هفت محور کلیدی ارزش‌گذاری کانون خانواده، مدیریت اقتصادی خردمندانه، ترویج اخلاق همدلی، تبیین نقش‌های جنسیتی، احترام به والدین، مدیریت عادلانه فرزندان و ترویج شادی در خانواده است. پیامبر (ص) الگوی جامعی از روابط خانوادگی ارائه داد که هم از سخت‌گیری‌های افراطی پرهیز می‌کند و هم از تفریط‌های مخرب دوری می‌جوید. مهمترین یافته پژوهش حاضر آن است که آموزه‌های نبوی در حوزه خانواده نه‌تنها پاسخ‌گوی چالش‌های عصر حاضر است، بلکه با تأکید بر کرامت انسانی، تعادل در مسئولیت‌پذیری و ترویج فرهنگ گفت‌وگو می‌تواند خانواده را از حالت نهادی با کارکرد فقط حقوقی خارج کرده و به آن هویت معنوی-عاطفی ببخشد. اجرای این سیاست‌ها می‌تواند از افزایش آمار طلاق جلوگیری کند، سلامت روانی اعضا را تأمین و نسلی متعادل و مسئولیت‌پذیر تربیت کند.
 

کلیدواژه‌ها

مراجع

  1. القرآن الکریم (بی‌تا). مترجم: الهی قمشه‌ای، محمدمهدی. تهران: دار القرآن الکریم.
    1. ابن شعبه حرانی، حسن‌بن علی (۱۴۰۴). تحف‌العقول عن آل الرسول (ع). محقق: غفاری، علی‌اکبر. قم: جامعه ‌المدرسین الحوزه العلمیه.
    2. بخاری، محمد‌بن اسماعیل‌بن ابراهیم‌بن مغیره (۱۴۲۲). الجامع الصحیح (صحیح البخاری). بیروت: دار طوق النجاه.
    3. بیات، حبیب‌الله.، و اشعری‌ باقری‌زاده، محمد (۱۳۹۵). اصول حاکم بر سیره پیامبر اسلام (ص) در خانواده. نشریه مطالعات اسلامی، ۱۲(۴)، ۱۵- ۳۲.
    4. بیات، حبیب‌الله.، و باقری‌زاده، ابراهیم (۱۳۹۵). اصول حاکم بر سیره پیامبر(ص) در خانواده. نشریه پژوهش‌های اسلامی، ۱۰(۳)، ۴۵- ۶۲.
    5. حر عاملی، محمد‌بن حسن (۱۴۰۹). وسائل ‌الشیعه. قم: مؤسسه آل‌البیت لاحیاء التراث.
    6. رضایی، جواد.، و نراقی، علی‌اکبر (۱۳۹۷). بررسی الگوی خانواده سالم در سیره پیامبر(ص). نشریه علوم اجتماعی اسلامی، ۱۰(۲)، ۴۵- ۶۸.
    7. شعیری، محمد‌بن محمد‌بن شعیری (۱۳۶۵). جامع‌الاخبار. نجف: مطبعه حیدریه.
    8. صدوق، محمد‌بن علی‌بن حسین‌بن بابویه القمی (۱۴۱۳). من لا یحضره الفقیه. قم: جامعه ‌المدرسین الحوزه العلمیه.
    9. طباطبایی، محمد حسین‌بن سید محمد (۱۳۹۰). تفسیر المیزان. تهران: انتشارات علمیه اسلامیه.
    10. کلینی، محمد‌بن یعقوب‌بن اسحاق (۱۳۶۵). الکافی. تهران: دار الکتب الاسلامیه.
    11. کلینی، محمد‌بن یعقوب‌بن اسحاق (۱۴۰۷). الکافی. تهران: دار الکتب الاسلامیه.
    12. مجلسی، محمدباقر‌بن محمدتقی (۱۴۰۳). بحارالأنوار الجامعه لدرر اخبار الائمه الاطهار. بیروت: دار احیاء التراث العربی.
    13. مسلم‌بن حجاج القشیری النیسابوری (۱۴۱۵). صحیح مسلم. بیروت: دار ابن‌حزم.
    14. مصباح ‌یزدی، محمدتقی (۱۳۹۰). حجاب و عفاف از دیدگاه اسلام. قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره).
    15. مطهری، مرتضی (۱۳۸۸). نظام حقوق زن در اسلام. تهران: انتشارات صدرا.
    16. مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۹۲). تفسیر نمونه. تهران: دار الکتب الاسلامیه.
    17. نوری، حسین‌بن محمدتقی طبری نوری (۱۴۰۸). مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل. قم: مؤسسه آل ‌البیت لاحیاء التراث.
    18. Ahmed, L. (1992). Women and gender in Islam: Historical roots of a modern debate. New Haven, CT: Yale University Press.
    19. Ainsworth, M. D., Salter, B., Mary C., Waters, E., & Wall, S. (1978). Patterns of attachment: A psychological study of the strange situation. Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.
    20. Amato, P. R. (2000). The consequences of divorce for adults and children. Journal of Marriage and Family, 62(4), 1269- 1287.
    21. Beck, R., & McDonald, A. (2004). Attachment to God: The Attachment to God Inventory, tests of working model correspondence, and an exploration of faith group differences. Journal of Psychology and Theology, 32(2), 92- 103.
    22. Bem, S. L. (1981). Gender schema theory: A cognitive account of sex typing. Psychological Review, 88(4), 354- 364.
    23. Bianchi, S. M., Robinson, J. P., & Milkie, M. A. (2006). Changing rhythms of American family life. New York, NY: Russell Sage Foundation.
    24. Bowlby, J. (1988). A secure base: Parent- child attachment and healthy human development. New York, NY: Basic Books.
    25. Chapman, G. (2015). The 5 love languages: The secret to love that lasts. Chicago, IL: Northfield Publishing.
    26. Cherlin, A. J. (2004). The deinstitutionalization of American marriage. Journal of Marriage and Family, 66(4), 848- 861.
    27. El Guindi, F. (1999). Veil: Modesty, privacy, and resistance. Oxford, UK: Berg Publishers.
    28. Esposito, J. L. (1998). Islam and politics (4th ed.). Syracuse, NY: Syracuse University Press.
    29. Giddens, A. (2006). Sociology (5th ed.). Cambridge, UK: Polity Press.
    30. Gottman, J. M. (1999). The seven principles for making marriage work. New York, NY: Crown Publishers.
    31. Gottman, J. M. (2014). What makes love last? How to build trust and avoid betrayal. New York, NY: Simon & Schuster.
    32. Gottman, John M. (1999). The marriage clinic: A scientifically based marital therapy. New York, NY: W. W. Norton & Company.
    33. Kirkpatrick, L. A., & Shaver, P. R. (1990). Attachment theory and religion: Childhood attachments, religious beliefs, and conversion. Journal for the Scientific Study of Religion, 29(3), 315- 334.
    34. McLanahan, S., & Bumpass, L. (1988). Intergenerational consequences of family disruption. American Journal of Sociology, 94(1), 130- 152.
    35. Spellberg, D. A. (1994). Politics, gender, and the Islamic past: The legacy of ʿAʾisha bint Abi Bakr. New York, NY: Columbia University Press.
    36. Wadud, A. (1999). Qur’an and woman: Rereading the sacred text from a woman’s perspective. Oxford, UK: Oxford University Press.
مطالعات تعلیم و تربیت با رویکرد اسلامی
دوره 3، شماره 4
اسفند 1404
صفحه 73-90

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار