راهکارهای مؤثر والدین در اصلاح ناسازگاری کودک و نوجوان با تأکید بر منابع اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش پژوه کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی، از کشور افغانستان، مجتمع آموزش عالی بنت الهدی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.

2 هیئت علمی گروه روانشناسی، مجتمع آموزش عالی بنت الهدی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.

چکیده

مقاله حاضر با هدف ارائه راهکارهای مؤثر والدین در اصلاح ناسازگاری کودک و نوجوان با تأکید بر منابع اسلامی انجام شده است. بدین منظور، متون دینی و روان‌شناسی با روش توصیفی-تحلیلی بررسی شد و نشان داد که شیوه‌های تربیتی والدین بر بروز ناسازگاری‌‌های رفتاری فرزندان اثر قابل توجهی دارد. تحقیقات بیان‌گر آن است که همسویی روش‌‌های اصلاح رفتار با فرهنگ و باورهای دینی افراد در اثربخشی آن نقش بسزایی دارد. برخی از نتایج پژوهش عبارتند از: والدین با استفاده از راهکارهای مستقیم و غیرمستقیم زمینه‌ساز و محیطی می‌توانند به اصلاح ناسازگاری بپردازند؛ روش‌‌های غیرمستقیم اصلاح ناسازگاری کودک و نوجون شامل زمینه‌ساز، محیطی و رفتاری است؛ روش‌‌های مستقیم شامل زمینه‌ساز و روش‌‌های مختص دوره تحولی است. راهکارهای زمینه‌ساز شامل گفتن اذان، برداشتن کام نوزاد، گفتن اذان و اقامه، انتخاب نام نیکو و... است.
 

کلیدواژه‌ها

مراجع

  1. قرآن کریم (1387). مترجم: انصاریان، حسین. قم: انتشارات دانش.
    1. ابن بابویه (1404). من لا یحضر الفقیه. بیروت: انتشارات الاعلمی.
    2. امیری، دادمحمد (1392). نقش محیط در تربیت از منظر قرآن کریم. نشریه سفیر نور، 26(1)، 129- 159.
    3. آبستر، عزیزه (1391). اختلالات روانی نوجوانان و ویژگی‌‌های شخصیتی نابهنجار والدین. نشریه پژوهش‌‌های نوین روان‌شناختی، 27(1)، 1- 22.
    4. بناری، علی‌همت (1398). الگوی تربیت فرزند بر مبنای تحلیل و تفسیر سوره لقمان. نشریه علمی-پژوهشی آموزه‌‌های تربیتی در قرآن و حدیث، 2(4)، 60-41.
    5. بنام، خدیجه (بی‌تا). راهکارهای درمان اضطراب با تکیه بر قرآن. نشریه احسن الحدیث، 1(1)، 62- 80.
    6. پراز، محمدرضا.، جوهری، امیرمحمد.، و رضایی، مسعود (1399). تربیت کودک از دیدگاه اسلام. نشریه پژوهش و مطالعات اسلامی، 2(1)، 59- 69.
    7. تمیمی آمدی، عبدالواحدبن محمد (1410). غررالحکم و دررالکلم. مصحح: رجایی، سید مهدی. تهران: دارالکتب الاسلامی.
    8. دادفر، محبوبه (1384). بررسی نقش دین در بهداشت روانی و فرآیندهای روان‌درمانی. نشریه نقد و نظر، 9(1)، 84-121.
    9. راهرو خواجه، احمد (1387). تفکر انتزاعی و ارتباط آن با تغییر رفتار. نشریه اصلاح و تربیت، -(79)، 3- 3.
    10. رئیسیان، غلام‌رضا.، و حکم‌آبادی، حجت‌الله (1397). بررسی آثار تربیتی روش اعطای بینش در قرآن. نشریه علمی-پژوهشی آموزه‌‌های تربیتی در قرآن و حدیث، 2(3)، 62-83.
    11. زرب، ژانت (1381). روش‌های ارزیابی و درمان‌شناختی-رفتاری نوجوان. مترجم: افروز، غلامعلی.، و علوی، سید کامران. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
    12. شکوهی یکتا، محسن.، پرند، اکرم.، و نقی فقیهی، علی (بی‌تا). مطالعه تطبیقی سبک‌‌های فرزندپروری. نشریه تربیت اسلامی، 3(1)، 115- 140.
    13. عجمی، هادی.، داودی، محمد.، و وجدانی، فاطمه (1396). روش‌‌های زمینه‌ساز تربیت اخلاقی جوانان در نهج‌البلاغه. نشریه حدیث حوزه، 1(۱)، 109- 130.
    14. قیصری گودرزی، کیومرث.، و سلحشوری، احمد (1396). اصول تربیت توحیدی در دوره کودکی. نشریه پژوهش در مسائل تعلیم و تربیت اسلامی، 40(1)، 5- 37.
    15. کاکیا، لیدا (1387). بررسی نقش آموزش خانواده در ایجاد سازگاری نوجوانان ناسازگار مقطع راهنمایی دخترانه شهرستان‌‌های استان تهران 85-84. نشریه خانواده و پژوهش، 3(1)، 5- 30.
    16. کلینی، محمد بن یعقوب (1375). اصول کافی. قم: انتشارات اسوه.
    17. کمیجانی، داوود.، و فریادرس، زینب (1394). آشنایی با ساختار تربیت دینی و راهکارهایی برای پذیرش آن در سنین کودکی. نشریه آموزه‌‌های تربیتی در قرآن و حدیث، 2(1)، 1- 18.
    18. گیتونی، منصف (1384). ناسازگاری کودک و نوجوان. مترجم: بازرگان، زهرا. تهران: انتشارات انجمن اولیا و مربیان.
    19. مجلسی، محمدباقر (بی‌تا). بحارالانوار. بیروت: دار احیاء التراث العربی.
    20. محمدی سیف، معصومه.، و عارف، محمد (1397). لزوم تربیت دینی کودک و ارائه راهکارهای عملی برای خانواده. نشریه علمی-تخصصی مطالعات تربیتی و اجتماعی قرآن و عترت، 1(1)، 67- 102.
    21. محمدی، قاسم (1396). روش‌‌های شناختی تغییر و اصلاح رفتار با تأکید بر منابع اسلامی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد روان‌شناسی پرورشی. قم: جامعه المصطفی العالمیه.
    22. مرتضوی، سید ابراهیم.، انصاری مقدم، مجتبی.، و پوراصغری، معصومه (1399). بررسی ابعاد تربیت نرم در آموزه‌‌های اسلامی. نشریه علمی پژوهش در مسائل تعلیم و تربیت اسلامی، -(47)، 183- 202.
    23. مکارم شیرازی، ناصر (1353). تفسیر نمونه. طهران: دار الکتب الاسلامی.
    24. موگهی، عبدالرحیم (1380). روش‌‌های تربیت دینی. نشریه مبلغان، -(18)، 43- 49.
    25. مهدوی راد، محمدعلی.، و زرسازان، عاطفه (1385). روش تربیت انسان در سیره انبیا از نگاه قرآن کریم. نشریه پژوهش دینی، 14(18)، 143- 164.
    26. میلانی‌فر، بهروز (1399). روان‌شناسی کودکان استثنایی. تهران: انتشارات قومس.
مطالعات تعلیم و تربیت با رویکرد اسلامی
دوره 3، شماره 4
اسفند 1404
صفحه 33-51

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار