نقش سبک تربیتی خانواده در بالارفتن سن ازدواج دختران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌پژوه کارشناسی ارشد روان‌شناسی تربیتی، از کشور افغانستان، مجتمع آموزش عالی بنت‌الهدی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.

2 استادیار گروه ادیان، مجتمع آموزش عالی حکمت و مطالعات ادیان، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.

چکیده

تأثیر سبک تربیتی خانواده در پرورش فرزندان و شکل‌گیری زندگی آینده آنان، از موضوعات مورد تأکید بسیاری از روان‌شناسان و اندیشمندان علوم تربیتی است. یکی از چالش‌های مهم زندگی هر فرد، به‌ویژه دختران، ازدواج به‌هنگام است که می‌توان آن را با سبک تربیتی خانواده از نخستین سال‌های زندگی تا پیش از ازدواج مرتبط دانست. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی در پی آن است که نشان دهد چگونه می‌توان براساس سبک تربیتی برگرفته از سیره حضرت فاطمه(س) در ازدواج با امیرمؤمنان(ع)، الگویی برای خانواده‌های اسلامی و دختران مسلمان ترسیم نمود؛ الگویی که کاهش سن ازدواج و تحقق ازدواج در زمان مناسب را امکان‌پذیر سازد. نتایج بررسی‌ها نشان داد این الگوی فاطمی(س) با شاخص‌هایی همچون انتخاب آگاهانه و آزادانه، هم‌شأن بودن همسر، ازدواج در سن مناسب با الهام از فرهنگ دینی و بومی، آسان‌گیری در هزینه‌های ازدواج و بی‌اعتنایی به دنیاگرایی، می‌تواند به دختران کمک کند تا با سرلوحه قراردادن این معیارها، ازدواجی به‌هنگام و موفق داشته باشند.
 

کلیدواژه‌ها


  1. * قرآن کریم (1373). مترجم: مکارم شیرازی، ناصر. قم: دفتر مطالعات تاریخ و معارف اسلامى‏.

    1. ابن شهر آشوب، محمد بن علی (1379هـ.ق). مناقب آل ابی‌طالب (ع). قم: علامه.
    2. ابن طاووس، علی بن موسی (1406هـ.ق). فلاح السائل و نجاح المسائل. قم: بوستان کتاب.
    3. احمدی، علی اصغر.، و همکاران (1374). آموزش جوانان در آستانه ازدواج. تهران: انتشارات انجمن اولیا و مربیان.
    4. اربلی، علی بن عیسی (1381هـ.ق). کشف الغمه فی معرفه الأئمه (ع). تبریز: بنی هاشمی.
    5. امینی، ابراهیم (1386). تربیت. قم: بوستان کتاب.
    6. باقری، خسرو (1380). آسیب و سلامت در تربیت دینی؛ کتاب ششم «تربیت اسلامی». تهران: نشر تربیت اسلامی.
    7. بستان، حسین (1385). اسلام و جامعه‌شناسی خانواده. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
    8. بستان، حسین (1396). خانواده در اسلام. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
    9. حاکم نیشابوری، محمدبن عبدالله (بی‌تا). المستدرک علی الصحیحین. محقق: یوسف مرعشلی، بیروت: دارالمعرفه.
    10. حر عاملی، محمدبن حسن (1403هـ.ق). وسائل الشیعه. محقق: ربانی‌شیرازی. بیروت: داراحیاء التراث ‌العربی.
    11. داوودی، محمد.، و حسینی‌زاده، سید علی (1396). سیره تربیتی پیامبر (ص) و اهل‌بیت (ع). قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
    12. رجبی، عباس (1386). سن ازدواج، عوامل افزایش و راهبردهاى کاهش آن. نشریه معرفت، 16(1)، 143- 154.
    13. شعاری‌نژاد، علی‌اکبر (1388). روان‌شناسی رشد. تهران: اطلاعات.
    14. شوشتری، نورالله (1409هـ.ق). احقاق الحق و ازهاق الباطل. مقدمه و تعلیق: مرعشی نجفی، سید شهاب الدین. قم: کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی.
    15. صادقی رشتی، مرضیه (1393). ازدواج. دانشنامه فاطمی. تهران: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
    16. صدوق، محمد بن علی بن بابویه (1378هـ.ق). عیون أخبار الرضا (ع). محقق: لاجوردی، مهدی. تهران: جهان.
    17. صدوق، محمدبن علی بن بابویه (1404هـ.ق). من لا یحضره ‌الفقیه. محقق: غفاری، علی اکبر. قم: نشر اسلامی.
    18. طباطبایی، سید محمدکاظم (1396). ازدواج فاطمه (س). دانشنامه فاطمی، تهران: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
    19. طباطبایی، سیدمحمدحسین (1417هـ.ق). المیزان فی تفسیر القرآن. قم: نشر اسلامی.
    20. طبرانی، سلیمان‌بن احمد (1415هـ.ق). المعجم الأوسط. محقق: طارق بن عوض الله و عبدالمحسن الحسینی، قاهره: دار الحرمین.
    21. طبرسی، فضل بن حسن (1422هـ.ق). تاج الموالید. بیروت: دار القاری.
    22. طبری، محمد بن جریر (1414هـ.ق). دلائل الإمامه. قم: مؤسسه البعثه‌ الاعلمی.
    23. طوسی، محمد بن حسن (1407هـ.ق). تهذیب الأحکام. محقق: خرسان، حسن. تهران: دار الکتب الإسلامیه.
    24. طوسی، محمد بن حسن (1411هـ.ق). الغیبه. قم: دار المعارف الإسلامیه.
    25. طوسی، محمد بن حسن (1414هـ.ق). الأمالی. قم: دار الثقافه.
    26. کفعمی، ابراهیم بن علی (1405هـ.ق). المصباح (جنه الأمان الواقیه). قم: دار الرضی.
    27. کلینی، محمد بن یعقوب (1407هـ.ق). الکافی. تهران: دار الکتب الإسلامیه.
    28. گاردنر، ویلیام (1386). جنگ علیه خانواده، مترجم: محمدی، معصومه. قم: دفتر مطالعات و تحقیقات زنان.
    29. گیدنز، آنتونی (1385). جامعه شناسی. مترجم: صبوری، منوچهر. تهران: نشر نی.
    30. مجلسی، محمدباقر (1403هـ.ق). بحار الانوار. محقق: بهبودی، محمدباقر. بیروت: دار احیاء التراث ‌العربی.
    31. مصباح‌یزدی، محمدتقی (1381). جامی از زلال کوثر. محقق: حیدری، محمدباقر. قم: انتشارات مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره).
    32. نسائی، احمدبن شعیب (1411هـ.ق). السنن الکبری. محقق: بنداری، سلیمان.، و سید کسروی، حسن. بیروت: دارالکتب العلمیه.