روزه و سلامت جسمانی؛ بررسی فقهی و پزشکی روزه و آثار درمانی آن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش پژوه کارشناسی ارشد فقه تربیتی، از کشور افغانستان، مجتمع آموزش عالی بنت‌الهدی، جامعه‌المصطفی العالمیه، قم، ایران.

2 استادیار گروه علوم تربیتی، مجتمع آموزش عالی بنت‌الهدی، جامعه‌المصطفی العالمیه، قم، ایران.

چکیده

روزه یکی از اعمال عبادی در ادیان الهی است که در کنار جنبه‌های معنوی، آثار جسمانی و روانی گسترده‌ای نیز دارد. روزه‌داری در اسلام نه تنها یک‌وظیفه دینی بلکه راهی برای حفظ سلامت جسم و روان است. طب سنتی و نوین اثرات درمانی روزه را در پیشگیری و درمان بیماری‌ها تأیید کرده‌اند. از دیدگاه فقه اسلامی، روزه به عنوان زکات بدن شناخته شده و نقش مهمی در تقویت جسم و روح ایفا می‌کند.. پژوهش‌های علمی نشان می‌دهند که روزه‌داری باعث پاکسازی بدن از سموم، کاهش چربی‌های مضر، تنظیم ترشح هورمون‌ها و بهبود عملکرد دستگاه گوارش می‌شود و خطر ابتلا به بیماری‌هایی نظیر دیابت، فشار خون و مشکلات قلبی را کاهش می‌دهد. در مقاله حاضر با روش توصیفی- تحلیلی و با رویکرد فقه اسلامی، اثرات جسمانی روزه بررسی و نقش آن در سلامت بدن و پیشگیری از بیماری‌ها براساس آموزه‌های قرآنی، روایات معصومین و یافته‌های علمی تحلیل شد. روزه علاوه بر ابعاد معنوی، روشی طبیعی برای درمان و پیشگیری از بیماری‌ها شناخته می‌شود که می‌تواند به بهبود کیفیت زندگی انسان‌ها کمک کند.
 

کلیدواژه‌ها

مراجع

  1. ابن فارس (1399). معجم مقاییس اللغه. قم: دفتر انتشارات دارالفکر.
  2. ابن منظور، محمدبن مکرم (1414). لسان العرب. بیروت: دارصادر.
  3. انسوورین، آلکسی (1377). تأثیر روزه بر سلامت جسمانی و روانی. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
  4. انصاری، باسم (1428). موسوعۀ طب الأئمه (ع). بیروت: دارالمرتضی.
  5. تمیمی آمدی، عبدالواحد (1410). غررالحکم و دررالکلم. قم: دارالکتاب الاسلامی.
  6. الحر العاملی، محمدبن حسن (1404). وسائل الشیعة. قم: مؤسسه آل البیت (ع).
  7. حسینی عاملی، عبدالعلی (1406). کشف الغطاء عن اسرار الصلاة والصیام. بیروت: دارالاحیاء التراث العربی.
  8. شلتون، هربرت مکسول (1402). روزه‌درمانی و نقش آن در سلامت بدن. مترجم: اکبری، محمدعلی. تهران: انتشارات سلامت.
  9. شمس‌الدین، سیدمهدی (1375). آموزش دین و اخلاق برای همه: شرح و تفسیر خطبه شعبانیه یا آداب روزه‌داری. قم: انتشارات قدس.
  10. شیخ صدوق (1412). من لایحضره الفقیه. قم: جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
  11. فراهیدی، خلیل بن احمد (1409). کتاب العین. قم: مؤسسة دار الهجرة.
  12. فیض الاسلام اصفهانی، سید محمدباقر (1368). تفسیر سوره الحمد و النفل. قم: انتشارات موسسه اسماعیلیان.
  13. کلینی، محمد بن یعقوب (1407). کافی. تهران: دارالکتب الاسلامیه.
  14. مجلسی، محمدباقر (1383). بحار الانوار. تهران: دارالکتب الاسلامیه.
  15. مصطفوی، حسن (1368). التحقیق فی کلمات القرآن الکریم. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
  16. مغربی، قاضی نعمان (۱۳۸۳). دعائِمُ الاِسلام و ذکر الحلال و الحرام والقضایا و الاحکام عن اهل بیت رسول الله علیه و علیهم افضل السلام. دارالمعارف.
  17. موسوی‌راد لاهیجی، حسین (1391). روزه درمان بیماری‌های روح و جسم. قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به حوزات علمیه قم.
  18. یوسفیان، نعمت‌الله (بی‌تا). احکام روزه. تهران: نمایندگی ولی فقیه، مرکز تحقیقات اسلامی.
  19. Antoni, R., Johnston, K. L., Collins, A. L., & Robertson, M. D. (2018). Intermittent fasting as a dietary intervention for overweight and obesity: A systematic review. Obesity Reviews, 19(1), 73- 86. https://doi.org/10.1111/obr.12624
  20. de Cabo, R., & Mattson, M. P. (2019). Effects of intermittent fasting on health, aging, and disease. New England Journal of Medicine, 381(26), 2541- 2551. https://doi.org/10.1056/NEJMra1905136
  21. Longo, V. D., & Mattson, M. P. (2014). Fasting: Molecular mechanisms and clinical applications. Cell Metabolism, 19(2), 181- 192. https://doi.org/10.1016/j.cmet.2013.12.008
  22. Mattson, M. P., Longo, V. D., & Harvie, M. (2017). Impact of intermittent fasting on health and disease processes. Ageing Research Reviews, 39, 46- 58. https://doi.org/10.1016/j.arr.2016.10.005
  23. Panda, S. (2019). How intermittent fasting can improve your health. Nature, 92(7853), 32- 36. https://doi.org/10.1038/d41586-21-00861-0
مطالعات تعلیم و تربیت با رویکرد اسلامی
دوره 3، شماره 3
اسفند 1404
صفحه 41-52

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار